Stephansplatz

Stephansplatz lag tot ongeveer 1200 buiten de stadsmuren. Het groeide mee met de kathedraal, die in 1147 begon als een romaanse kerk voordat deze volledig gotisch werd. Eeuwenlang werd het plein in tweeën gedeeld door een rij huizen. Deze werden eind 19e eeuw afgebroken om de enorme plaza te creëren die je vandaag ziet. De jaren 70 brachten de grootste verandering toen de bouw van de U-Bahn de verborgen Virgilkapelle blootlegde. Tegen 1990 verving het Haas-Haus een door de oorlog beschadigd gebouw, waardoor het plein eindelijk zijn beroemde mix van middeleeuwse rauwheid en modern glas kreeg.

De sfeer hier is een totale botsing van tijdperken. De Stephansdom is de overduidelijke zwaargewicht. Het is een kalkstenen beest met een dak in zigzagpatroon waarop de Habsburgse dubbelkoppige adelaar prijkt. De inwoners noemen de zuidertoren 'Steffl', en het is sinds de 12e eeuw de poolster van de stad. Maar staar je niet alleen blind op de oude elementen. Het Haas-Haus van Hans Hollein staat er direct tegenover. Toen het in 1990 opende, haatten de mensen het. Ze vonden dat het staal en glas de middeleeuwse sfeer verpestten. Nu is het een lokale favoriet omdat die gebogen spiegel de kathedraal perfect vastlegt. Kijk verder en je ziet het aartsbisschoppelijk paleis op Stephansplatz 7, een vroegbarok pareltje uit 1641. Het is een mix die eigenlijk niet zou moeten werken, maar het lukt. Het voelt doorleefd en echt, niet als een geregisseerde filmset.

Stephansplatz is je uitvalsbasis voor de rest van de Inner City. Loop naar het westen en je bent op de Graben. Ooit was dit een Romeinse gracht, maar nu is het de plek voor luxe boetieks en de enorme Pestsäule. Dat is de 'Pestzuil' die keizer Leopold I liet bouwen nadat de epidemie van 1679 eindigde. Naar het zuiden trekt de Kärntner Straße je richting de Staatsoper. Het is een drukke route vol winkels en cafés. Let op de Stock-im-Eisen op de hoek van Palais Equitable. Het is een middeleeuwse boomstam die vol spijkers is geslagen voor geluk. Als de drukte te groot wordt, duik dan de zijstraten in zoals de Blutgasse of Domgasse. Mozart woonde vlakbij, en deze steegjes voelen nog steeds als de middeleeuwen met hun stille binnenplaatsen en verborgen Beisls.

Een goede foto maken vereist hier een plan. Het plein is krap en de kathedraal is enorm. Je hebt een groothoeklens nodig om de volledige 136,7 meter hoge toren in één shot te krijgen. Heb je die niet, focus dan op de details. De dakpannen zijn 's ochtends het scherpst vanaf de noordkant. Voor de klassieke 'oud ontmoet nieuw' foto gebruik je de ramen van het Haas-Haus als spiegel voor de kathedraalspitsen. Ga laat in de middag wanneer de zon de steen raakt en goud kleurt. Als je het uithoudingsvermogen hebt, koop dan Stephansplatz-tickets voor de zuidertoren. De klim van 343 treden is zwaar voor de knieën, maar het vogelperspectief over het plein en de paardenkoetsen beneden is onverslaanbaar. In de winter is het uitzicht van bovenaf op de lichtjes van de kerstmarkt puur goud.