Pestsäule

De colonna della peste vienna dankt zijn bestaan aan de Grote Pest van 1679, een nachtmerrie die ongeveer 76.000 mensen het leven kostte. Keizer Leopold I bleef niet kijken; hij ontvluchtte de stad, maar beloofde een groots monument als de ziekte ooit zou stoppen. Eerst werd er een goedkope houten versie geplaatst, maar tegen 1683 werden de zwaargewichten van de barokwereld ingeschakeld. Gerenommeerde namen als Fischer von Erlach en Paul Strudel namen het project over. Ze ruilden het traditionele zuilontwerp in voor een innovatieve wolkenpiramide, geïnspireerd op theaterdecors. Toen het in 1693 eindelijk werd onthuld, vierde het niet alleen het einde van de pest, maar was het ook een eerbetoon aan de overwinning op de Ottomanen in 1683. Zoek naar Leopold I die aan de voet in gebed geknield is; zijn prominente onderlip toont de beroemde Habsburgse kaak in volle glorie.

Dit is geen typische, saaie stenen zuil. De Colonna della Peste brak alle regels van de 17e-eeuwse kunst. Het is een 'wolkenpiramide' die strakke lijnen inruilt voor constante beweging. Ontwerpers zoals Fischer von Erlach en Paul Strudel omarmden het drama van de hoogbarok. Alles komt hier in drieën om de Heilige Drie-eenheid te eren: drie verticale stadia, drie vleugels en negen engelen die de hemelse koren vertegenwoordigen. Het meeste is gehouwen uit Untersberg-marmer uit Salzburg, maar voor het standbeeld van de keizer is fijner Lasa-marmer uit Zuid-Tirol gebruikt. Door de manier waarop het licht in de diepe nissen valt, lijkt het hele bouwwerk te bewegen. Het is een meesterwerk van theatrale techniek dat bewees dat Vienna het nieuwe centrum van de Europese stijl was.

Het monument staat op de Graben, een straat die ooit begon als een Romeinse gracht. Tegenwoordig is het de plek waar de 'old money' van de stad hun geld uitgeeft. Je wordt omringd door 19e-eeuwse architectuur en luxe boetieks. Kijk echter verder dan de winkels. Stap de Peterskirche om de hoek binnen voor een barok interieur dat niet onderdoet voor de zuil. Als je van modernisme houdt, bekijk dan het Ankerhaus van Otto Wagner vlakbij; het laat zien hoe de stad bewoog van barokke overdaad naar strakke art nouveau. Als je voeten rust nodig hebben, neem dan een koffie bij Julius Meinl am Graben. Het is prijzig, maar mensen kijken is hier onverslaanbaar. Vanaf hier is het slechts vijf minuten lopen naar de Hofburg of de kathedraal.

Overdag is dit monument fotograferen een nachtmerrie vanwege de drukte. Om de volledige hoogte vast te leggen, moet je vroeg komen en achteruit richting de winkeletalages lopen. De echte pracht zit echter in de details. Gebruik een zoomlens voor de doodsstrijd op het gezicht van de pestheks aan de basis, of focus op de gouden Drie-eenheid tegen een diepblauwe lucht. In de late namiddag zakt de zon tussen de gebouwen, wat voor zware schaduwen in de marmeren plooien zorgt – perfect voor sfeervolle zwart-witfoto's. In december vormen de gigantische kroonluchters van de Graben een prachtig kader rond de zuil. Het is pure kitsch, maar het ziet er geweldig uit op beeld.