Wenen Ontkurkt: De Ultieme Lokale Gids voor Stadswijngaarden, Heurigen en Wijnbars

Om je glas echt te waarderen, moet je Keizer Joseph II bedanken. In 1784 vaardigde hij een decreet uit waardoor wijnmakers zonder vergunning hun eigen eten en wijn rechtstreeks aan het publiek mochten verkopen. Dit was de geboorte van de Heuriger. Het is een woord dat zowel de taveerne als de jonge wijn zelf beschrijft. Terwijl andere steden hun velden volbouwden, hield Wenen haar heuvels groen. Vandaag de dag bewerken 600 producenten 700 hectare binnen de stadsgrenzen. Het is geen hobby; ze produceren jaarlijks 2,4 miljoen liter. Ongeveer 85% is wit. Districten zoals Döbling bieden mineraalrijke witte wijnen uit kalksteenbodems. Aan de overkant van de Danube in Stammersdorf produceert de zwarte aarde rondere profielen en krachtige rode wijnen zoals Zweigelt. Je kunt bij de St. Stephen’s Cathedral vertrekken en binnen 20 minuten met de tram op een werkende boerderij zijn. Kijk niet raar op van tractoren die de weg delen met Porsches. Het is een farm-to-table systeem dat al twee eeuwen draait. Functioneel. Aloud. Diep lokaal.

Wiener Gemischter Satz is de vloeibare mascotte van de stad. Vroeger was het een goedkope tafelwijn voor dorstige wandelaars, maar in de jaren '90 zagen wijnmakers zoals Fritz Wieninger het potentieel. Nu heeft het de beschermde DAC-status en een Slow Food-zegel. Het is geen standaard blend, maar een 'field blend'. Wijnmakers planten verschillende rassen zoals Grüner Veltliner, Riesling en Chardonnay zij-aan-zij in één wijngaard. Ze oogsten en persen alles tegelijkertijd. Volgens de wet moeten er minstens drie rassen in zitten. Het grootste aandeel mag niet meer dan 50% zijn en het derde ras moet minstens 10% bedragen. Het vangt de exacte sfeer van één specifiek perceel. Verwacht een koperen gloed en aroma's van rozen en perzik. Een topfles kost tussen de €15 en €35. Als je in het centrum bent, stap dan binnen bij Vinothek St. Stephan op Stephansplatz 6. Het is de oudste wijnwinkel van de stad; zij kennen hun grond en hun druiven.

Een weekend in een Heuriger is verplicht, maar je moet wel de juiste kiezen. Zoek naar de 'Buschen'—een bosje dennentakken dat boven de deur hangt. Dat betekent dat ze geopend zijn. Sla Grinzing over; dat is een magneet voor tourbussen. Ga in plaats daarvan hogerop naar Nussdorf of Neustift am Walde. In Nussdorf moet je bij Heuriger Sirbu zijn. Het ligt direct op de hellingen van de Kahlenberg met een 180-graden uitzicht over de Danube. Bestel een 'Brettljause' (een plankje met vlees en kaas) en wat Liptauer-spread. Een ander icoon is Fuhrgassl-Huber, met een enorme, romantische tuin en een levendige, vriendelijke sfeer. Eén waarschuwing: bestel nooit bier. Dat is een belediging voor de gastheer. Als je iets lichts wilt, neem dan een Weisser Spritzer. Dat is half wijn, half spuitwater, en heerlijk verfrissend.

Steek de Danube over naar het 21e district voor het echte werk. Stammersdorf voelt als een plattelandsdorp, niet als een hoofdstad. De Kellergasse (keldersteeg) is rustig en authentiek. De bodem hier brengt prachtige rode wijnen voort. Bezoek Weinhandwerk voor een boheemse ontsnapping. Het is een Buschenschank, wat betekent dat ze alleen koud eten serveren. Eigenaar Martin Strobl maakt ongelooflijke tapas van wilde kruiden die hij zelf plukt. Het is de beste afsluiting van een wandeling op de Bisamberg-paden. Verderop ligt Heuriger Wieninger, het vlaggenschip van de man die de Gemischter Satz redde. Probeer zijn rode blend 'Wiener Trilogie'. Het bewijst dat deze stad meer is dan alleen witte wijn. Neem Tram 31 naar het eindpunt; hier vind je oprechte 'Gemütlichkeit' zonder de massa.

De wijncultuur stopt niet bij de stadsgrenzen. De binnenwijken zijn momenteel geobsedeerd door 'Bistronomie'. Deze plekken combineren hoogwaardig eten met enorme wijnkaarten. MAST Weinbistro in het 9e district is de gouden standaard. Gerund door top-sommeliers Matthias Pitra en Steve Breitzke, ligt de focus op natuurlijke, 'low-intervention' flessen. Reken op €25 tot €120 voor iets speciaals. In het 3e district is Heunisch & Erben een bibliotheek voor drinkers, met een menu van 68 pagina's en 100 opties per glas. Als je in het 1e district bent, zoek dan Vinothek W-Einkehr op. Het voelt als een herberg op het platteland, verborgen in de stad. De eigenaar, Bernard, is gespecialiseerd in zeldzame rode wijnen uit Carnuntum. Deze bars zijn de strakke, moderne neven van de rustieke taveernes op de heuvel.

Wenen maakt ook mousserende wijn, of 'Sekt', met een serieuze historie. Schlumberger is al sinds 1842 bezig. Hun Kellerwelten in het 19e district is een 300 jaar oud labyrint. Voor ongeveer €16 krijg je een tour op eigen gelegenheid door deze koude, donkere tunnels. Je kunt zelfs proberen flessen te 'remueren' (draaien) in de rekken. Het ticket is inclusief een glas Sekt aan het eind; elke cent waard. Voor champagne van kleine producenten ga je naar Dosage Bar à Champagne op de Fleischmarkt. Het is chic en verborgen. Eigenaar Friso Schopper serveert labels die je nergens anders vindt. Glazen beginnen bij €13. Als je de geheime code kunt bemachtigen, is hun dakterras 'the place to be'. Combineer je bubbels met truffelsalami en kijk uit over de torenspitsen van de kathedraal.

Bezoek de stad in september of oktober om de Sturm-gekte mee te maken. Dit is gedeeltelijk vergist druivensap. Het is troebel, zoet en heeft een flinke kick. Omdat het nog fermenteert, kunnen de flessen niet worden afgesloten, anders ontploffen ze. Je ziet locals in de U-Bahn met open flessen in hun hand. Maar wees voorzichtig: er zijn regels. Omdat Sturm nog geen 'officiële' wijn is, mag je geen 'Prost' zeggen. Proost ook niet door glazen te klinken. Kijk je vrienden in de ogen en zeg 'Mahlzeit'. En gebruik je linkerhand. Gebruik je je rechterhand of zeg je het verkeerde, dan moet jij de volgende ronde betalen. Het is een strikte, hilarische traditie en precies hoe wij de oogst vieren.