Wiener Riesenrad

De Britse ingenieurs Harry Hitchins en Hubert Cecil Booth bouwden dit monster in 1897 ter ere van het gouden jubileum van Emperor Franz Joseph I. Het was een gok in de Victoriaanse techniek die goed uitpakte. In 1916 ontsnapte het bijna aan de sloophamer, simpelweg omdat de stad het geld niet had om het af te breken. In 1944 was het geluk op toen een brand bij een naburige attractie de houten gondels verwoestte en het ijzer deed vervormen. Tegen 1947 herbouwde de stad het rad als symbool van overleving. Ze plaatsten slechts 15 van de oorspronkelijke 30 wagons terug, wat het rad zijn beroemde 'gatengebit' look gaf. Het bleef het hoogste reuzenrad ter wereld tot 1985. Nu staat het er als de ultieme overlever van de skyline van Leopoldstadt.

Deze 430 ton wegende ijzeren reus is een meesterwerk van industriële kracht. Alleen de centrale as is al 10 meter lang en weegt evenveel als drie olifanten. Je zult merken dat het draaien soepel gaat, zonder schokken. Dat is te danken aan moderne elektromotoren en een kabelaandrijfsysteem dat je met een constante snelheid van 2,7 kilometer per uur laat bewegen. De rode houten gondels zijn de echte sterren. Ze zien eruit als vintage treinwagons die in de lucht zweven. Tijdens de naoorlogse wederopbouw installeerden planners slechts 15 wagons om het gewicht laag en de veiligheid hoog te houden. Tegenwoordig is die ontbrekende ruimte tussen de gondels de kenmerkende look van het rad. Voor wie een hekel heeft aan opgesloten zitten, is Platform 9 het moderne antwoord: een dakloze, muurloze stalen plaat met een doorzichtige vloer. Geen franje. Alleen jij, een harnas en heel veel lege lucht.

Het rad is je toegangspoort tot de Wurstelprater, een in neon gedoopte speeltuin die aanvoelt als een tijdcapsule. Het ene moment ruik je geroosterde amandelen bij een 100 jaar oude spooktrein, het volgende moment staar je naar de plastic gezichten in Madame Tussauds. Het is luid en chaotisch. Maar loop vijf minuten verder en het lawaai verstomt. Je komt dan in de 'Groene Prater', een voormalig keizerlijk jachtgebied. Het is een enorm park dat doorkruist wordt door de 4 kilometer lange Hauptallee. Dit is waar de locals gaan joggen of de stadshitte ontvluchten onder de kastanjebomen. Als je honger hebt, neem dan geen genoegen met een kleffe pretzel. Loop naar Schweizerhaus aan de rand van het park. Bestel de Stelze (varkensknokkel) en een Budweiser bier. Het is een luidruchtige, essentiële Weense ervaring die in decennia niet is veranderd.

Een goede foto van het rad maken vereist wat strategie. Voor de volledige schaal ga je op de Riesenradplatz staan en richt je je lens omhoog. Gebruik een groothoeklens om het vlechtwerk tegen de lucht vast te leggen. Eenmaal in de gondel zijn reflecties je vijand. Druk je telefoon of cameralens direct tegen het glas om schittering te voorkomen. Als je de 'hero shot' van Vienna wilt, wacht dan tot het rad de 12-uurpositie bereikt. Je hebt dan een vrij uitzicht op St. Stephen’s en de Danube. Het beste licht heb je tijdens het gouden uur. Ga dan. De lucht kleurt paars en het ijzeren frame van het rad gloeit oranje. Gebruik 's nachts een statief of een vaste hand op een parkbankje in de buurt. Een lange sluitertijd verandert de verlichte gondels in een massieve, gloeiende cirkel van licht.