Vrijheidsplein

De grond onder je voeten heeft een grimmige geschiedenis. Voordat het een park was, stond hier het Neugebäude, een enorme Oostenrijkse kazerne en gevangenis die symbool stond voor de Habsburgse tirannie. Het was hier dat graaf Lajos Batthyány, de eerste Hongaarse premier, in 1849 door een vuurpeloton werd geëxecuteerd. De stad brak het 'Nieuwe Gebouw' uiteindelijk in 1897 af om plaats te maken voor een plein gewijd aan de vrijheid. Maar de 20e eeuw liet de plek niet met rust. Na de Tweede Wereldoorlog plaatsten de Sovjets een enorme obelisk in het midden om hun 'bevrijding' van de stad te vieren. In 1956 werd het plein opnieuw een gevechtszone toen revolutionairen het hoofdkwartier van de televisie bestormden. Zelfs vandaag de dag blijft het Memorial to the Victims of the German Occupation uit 2014 een twistpunt voor demonstranten die weigeren de rol van het land in de Holocaust te laten verbloemen.

De schaal is hier bedoeld om te imponeren en te intimideren. Het meeste van wat je ziet is het werk van Ignác Alpár, de architect die de gouden eeuw van Budapest vormgaf. Zijn Stock Exchange Palace aan de westkant is een kolossaal kalkstenen beest dat er meer uitziet als een fort dan als een beursvloer. Aan de overkant combineert de Hungarian National Bank op Budapest Szabadság tér 7 klassieke allure met verfijnde Art Nouveau-details. Het is het architecturale equivalent van een maatpak. Let ook op het Adria Palace op de hoek, nog een overblijfsel van imperiale rijkdom. Deze gebouwen waren niet zomaar kantoren; het waren statements van een keizerrijk dat dacht dat het eeuwig zou duren. Tegenwoordig vormen ze een strak, stenen kader voor het zachte groen van het park.

Beschouw dit plein als een openluchtmuseum van politieke wrijving. Aan de noordkant blijft het Sovjet-oorlogsmonument een gevoelig onderwerp; het is het laatste communistische monument in het stadscentrum. Loop naar het zuiden en je stuit op het controversiële Memorial to the Victims of the German Occupation. Locals hebben er een 'levend monument' van foto's en persoonlijke spullen voor ingericht uit protest tegen de historische geschiedvervalsing. Het is heftige kost, maar de Amerikanen bieden vlakbij een tegenwicht. Ronald Reagan en George H.W. Bush staan trots in brons gegoten om het einde van de Koude Oorlog te vieren. Mis ook het standbeeld van General Harry Hill Bandholtz niet. In 1919 zou hij plunderaars uit het National Museum hebben verjaagd met niets anders dan een rijzweep en een luid stemgeluid. Een klassiek stukje lokale folklore.

Voor de beste foto's wil je dat het licht tijdens het gouden uur de gevel van de National Bank raakt. Maar de echte ster voor je lens is de interactieve fontein. Deze gebruikt bewegingssensoren om muren van water te laten zakken terwijl je erdoorheen loopt, wat perfect is voor actiefoto's. Let wel op je apparatuur. Voor iets subtielers kun je op speurtocht gaan naar de miniatuurbeeldjes van Mihály Kolodko. Er zit een piepkleine Kermit de Kikker op een reling bij het café en een klein bronzen bijltje vlakbij. Deze kleine details doorbreken de gewichtige ernst van de grotere monumenten. Kader Reagan in tegen de Sovjet-obelisk voor een shot dat de 20e eeuw in één klik samenvat.