Rathausplatz

Voordat architect Friedrich von Schmidt het onder handen nam, was dit land het Josefstädter Glacis. Het was een vlak, saai militair exercitieterrein waar soldaten trainden buiten de stadsmuren. Dat veranderde in 1858 toen de oude vestingwerken werden afgebroken om plaats te maken voor de Ringstraße. Burgemeester Cajetan Felder was jarenlang in gevecht om het land van het leger los te krijgen en won de locatie uiteindelijk in 1870. De bouw van het stadhuis begon in 1873 en er waren zo'n 30 miljoen bakstenen nodig voordat het een decennium later klaar was. Het park werd in hetzelfde jaar toegevoegd om de harde randen van al dat steen te verzachten. In het begin van de 20e eeuw droeg het plein kort de naam van de controversiële burgemeester Dr. Karl Lueger, maar gelukkig kreeg het in 1926 definitief de naam Rathausplatz terug.

Rathausplatz is een meesterles in 19e-eeuws ego. De indeling is perfect symmetrisch, ontworpen om je blik rechtstreeks van de Ringstraße naar de voordeur van het stadhuis te trekken. Het is een agressief stukje stadsplanning dat burgerlijk zelfvertrouwen uitstraalt. Het Wiener Rathaus zelf is de neogotische obsessie van Friedrich von Schmidt, gebouwd tussen 1872 en 1883. Er was 40.000 kubieke meter natuursteen nodig om de klus te klaren. Kijk naar de balkons en het stenen maaswerk; ze doen meer denken aan een kathedraal of een Vlaams belfort dan aan een gemeentekantoor. En dan is er nog de Rathausmann. Keizer Franz Joseph bepaalde beroemd genoeg dat geen enkel wereldlijk gebouw hoger mocht zijn dan de 99 meter hoge Votivkirche vlakbij. Schmidt volgde de letter van de wet door de toren 97,9 meter hoog te maken, maar speelde vals door er een ijzeren ridder van 3,4 meter bovenop te zetten. Inclusief de standaard is de ridder 103 meter hoog. Een klassiek Weens mazen-in-de-wet-verhaal.

Je staat midden in het machtskwartier van Vienna. Direct tegenover het plein ligt het Burgtheater, het nationale theater dat eruitziet als een renaissancepaleis. Draai naar het zuiden en je ziet de Griekse zuilen van het Oostenrijkse parlementsgebouw. Het is een gewaagde mix van stijlen die op de een of andere manier werkt. Het Rathauspark fungeert als buffer aan weerszijden van het plein en biedt een doolhof van fonteinen en standbeelden voor wanneer de drukte te groot wordt. In de schaduw vind je monumenten voor walskoningen zoals Johann Strauss Sr. en Joseph Lanner. Het is een uitstekende plek voor een snelle espresso-pauze. Loop twee minuten naar het noorden en de Universiteit van Vienna verschijnt, kort daarna gevolgd door de dubbele spitsen van de Votivkirche. Alles is verbonden door de trams D, 1 en 71, wat dit de makkelijkste uitvalsbasis maakt voor een dag vol bezienswaardigheden.

Doe hier geen moeite met een selfie stick. Je hebt een groothoeklens nodig om de vleugels van het stadhuis in één frame te krijgen. De beste foto maak je vanaf de oostelijke rand van het plein, vlakbij de ingang van het Burgtheater. Hier sta je precies op de centrale as voor een symmetrisch beeld. Ochtendlicht valt mooi op het park, maar Rathausplatz vienna komt pas echt tot leven tijdens het blauwe uurtje. Dat is wanneer de schijnwerpers aangaan en de grijze steen veranderen in een meesterwerk van goud en schaduw. Gebruik een statief (of een zeer vaste hand) om de gloed vast te leggen zonder bewegingsonscherpte. Richt je in de winter op het bokeh-effect van de duizenden lichtjes in de bomen. Als je er in januari bent, gebruik dan een lange sluitertijd bij de schaatsers op de Wiener Eistraum voor die spookachtige bewegingssporen tegen de statische, verlichte gevel.