NaFilM: Nationaal Filmmuseum (Národní filmové muzeum)

Een paar filmstudenten aan de Charles University beseften dat Prague een echt filmmuseum miste. Ze wachtten niet op een overheidssubsidie. In 2015 begonnen ze met pop-up tentoonstellingen om hun ideeën te testen. Het werkte. Bijna duizend mensen droegen bij via crowdfunding om het permanent te maken. De oprichters werkten jarenlang samen met lokale architecten om het ontwerp perfect te krijgen. Het museum opende uiteindelijk zijn deuren in 2019 in het Mozarteum. Het is nu een gerespecteerde nationale instelling. De Charles University gaf het zelfs een prijs voor zijn bijdrage aan de Tsjechische cultuur. Het is een zeldzaam voorbeeld van een studentenproject dat is uitgegroeid tot een belangrijke bezienswaardigheid in de stad.

Cinema draait om licht en beweging. Dat leer je niet door een tekstbordje te lezen. NaFilM maakt gebruik van mechanische gadgets waar je aan moet draaien en trekken. De curatoren wisten dat statische tekst niet zou werken voor een medium dat gedefinieerd wordt door beweging. Dus bouwden ze een lab. Je gebruikt een toverlantaarn om te zien hoe dia's werkten voordat film bestond. Probeer de 35mm-projector zelf. Je leert snel het gestage ritme dat nodig is voor een scherp beeld. Het is een zintuiglijke manier om verbinding te maken met de wetenschap van Jan Evangelista Purkyně. Mis de geluidsstudio niet. Je synchroniseert audio met tekenfilms met behulp van grind en metalen platen. Je kunt zelfs je eigen stop-motion short maken. Het is van jou als digitaal souvenir.

Ouderwetse techniek ontmoet hier de toekomst. De belangrijkste trekpleister is 'Darkening', een VR-film van Ondřej Moravec. Het is een persoonlijke blik op depressie. De ruimte zelf is vreemd. Het is gevuld met 12 kilometer dik touw dat aan het plafond hangt. Je voelt het thema al voordat je de headset opzet. Het verhaal is niet passief. Je moet je stem en handen gebruiken om door de wereld van de regisseur te navigeren. Dit is geen typische cinema. Het is een interactieve ervaring die empathie opbouwt. Het is inbegrepen in de ticketprijs. Maar je moet het onmiddellijk bij de balie boeken. Er kunnen slechts drie mensen tegelijk kijken.

Met 'Afterimage' trekt het museum de straat op. Het is een buitenspel gebouwd met Sherlocked. Zie het als een filmische escape room door heel Prague. Je speelt een paranormaal onderzoeker die is opgeroepen om een mysterie op te lossen. Het verhaal linkt terug naar Jan Evangelista Purkyně. Hij was de 19e-eeuwse wetenschapper die ontdekte hoe onze ogen beweging waarnemen. Je lost puzzels op in verborgen binnenplaatsen en steegjes. Het is een spannend avontuur dat je toevallig ook natuurkunde leert. Het is perfect voor iedereen die een pauze wil van traditionele galerieën. Leren over filmgeschiedenis wordt een zinderende achtervolging door de stad.

De plek blijft scherp dankzij de universitaire wortels. Het is een educatief centrum, niet alleen een toeristische stop. Ze organiseren workshops voor iedereen, van kinderen tot filmwetenschappers. Het doel is simpel. Ze willen dat mensen de media die ze consumeren begrijpen. Kijk ook naar de wisselende tentoonstellingen. Deze behandelen alles van Tsjechische stop-motion tot avant-gardistische experimenten. Iconen als Jiří Menzel en Helena Třeštíková hebben hun zegen gegeven. Het museum beheert ook het ThinkFilM-platform om filmgeschiedenis internationaal te onderwijzen. Het is een serieus project met een zeer speels hart. Grote fondsen zoals het Visegrad Fund houden de missie levend voor de volgende generatie.