Hongaars Parlementsgebouw

Budapest werd in 1873 één stad en had een gebouw nodig dat paste bij dat ego. Imre Steindl won het ontwerpcontract met een plan dat schaamteloos leek op het Londense Westminster, maar met een scherpe Hongaarse rand. Het was een gigantische onderneming: duizend arbeiders verplaatsten 40 miljoen bakstenen in bijna twintig jaar tijd. Het doel was een opening in 1896 voor het millennium van de natie, maar de bureaucratie was traag. Het was pas in 1904 klaar. Steindl heeft het eindresultaat nooit gezien; hij werd blind en stierf enkele weken voordat de laatste steen werd gelegd. Sindsdien is het gebouw een boksbal van de geschiedenis geweest. Het overleefde wereldoorlogen en de 1956 Revolution. Kijk goed naar het nabijgelegen Ministry of Agriculture; de kogelgaten daar zijn echte, blijvende littekens van de gevechten op Kossuth Square.

Steindl's meesterwerk is een vreemde, prachtige hybride. Hij gebruikte een neogotische schil voor een klassieke en krachtige uitstraling, een Renaissance-koepel voor klasse en een barokke plattegrond omdat hij wilde dat het gebouw ook echt functioneel was. Het strekt zich over 268 meter langs het water uit. Zoek naar de 90 standbeelden van koningen en stamhoofden die de muren bewaken. Het dak is een ander verhaal: het is bedekt met Zsolnay keramische tegels die het licht vangen, zelfs als het weer in Budapest grijs is.

De indeling is perfect symmetrisch. Er zijn twee identieke wetgevende zalen aan weerszijden van de koepel. In de ene zetelt nog steeds de National Assembly, terwijl de andere, de Old Upper House, de plek is waar je rondkijkt. Let op de koperen sigarenhouders met nummers op de vensterbanken buiten de zalen. Parlementsleden lieten daar hun brandende Havanna's achter voor een stemming. Als een toespraak goed was, keerden ze terug naar een lange, intacte as; was het saai en kort, dan was de sigaar nog vers.

De meeste mensen focussen op de rivierzijde, maar de ingang bevindt zich aan Kossuth Square. Mis de bronzen leeuwen die de wacht houden niet. De kalksteen is zeer poreus, wat betekent dat het een gigantische spons is voor vervuiling. Daarom zie je bijna altijd wel ergens steigers staan; het is een eindeloze strijd om de boel wit te houden.

De rondleiding is een snelle sprint van 45 minuten langs de mooiste kamers. Je begint bij de XVII staircase, vol bladgoud en glas-in-lood. Van daaruit kom je in de Old Upper House Hall. Zoek een plekje op de galerij en bekijk de hoefijzervormige eikenhouten bureaus waar vroeger de grote beslissingen werden genomen. De akoestiek is vlijmscherp; vroeger kon je een fluistering aan de andere kant van de kamer horen.

De Dome Hall is het hoogtepunt. Het heeft 16 zijden en een plafond dat mijlenver weg lijkt. Hier bevindt zich de Holy Crown of Hungary. Dit is niet zomaar een museumstuk; in Hongarije wordt de kroon zelf wettelijk als een persoon beschouwd. Let op het scheve kruis bovenop. De legende gaat dat iemand het deksel van de kist te hard dicht sloeg tijdens het vluchten voor een invallend leger. Elk uur voert de Crown Guard een ceremoniele wisseling van de wacht uit met zwaarden en stalen gezichten. Het is het wachten waard.

Je eindigt bij de Grand Staircase. Dit is de plek voor je foto's, met rode lopers, granieten zuilen en fresco's van Károly Lotz. Het is puur theater. Let bij de uitgang op het kleine museumgedeelte. Ze hebben daar de oude rode ster die de Sovjets bovenop de koepel plaatsten; een harde herinnering dat dit gebouw niet altijd een vredige plek is geweest.

Kossuth Lajos tér is het enorme plein buiten. Vroeger was het een verkeerschaos, maar nu is het een schone, autovrije zone die aanvoelt als een openluchtmuseum. Je loopt langs standbeelden van nationale helden als Lajos Kossuth en Ferenc Rákóczi II. Maar het plein heeft een duistere kant. Ga naar de zuidkant voor het ondergrondse monument voor de 1956 Revolution. Het herdenkt het bloedbad van 'Bloedige Donderdag'. De kogelinslagen in het Ministry of Agriculture aan de overkant zijn bewust bewaard gebleven.

Wandel 300 meter naar het zuiden langs de rivier naar de Shoes on the Danube Bank. Het zijn 60 paar ijzeren schoenen die aan de stenen kade zijn bevestigd. Het herdenkt de Joden die in 1944 door de Arrow Cross militie werden vermoord. Het is een zwaar, maar noodzakelijk contrast met het gouden gebouw ernaast. Neem hier even een moment rust.

Als je genoeg geschiedenis hebt gezien, duik dan Lipótváros in, de wijk direct achter het parlement. Dit is waar bankiers en politici eten, dus de koffie is er echt goed. Ga naar 'Bambi Presszó' voor een retro sfeer of zoek een bistro op Szabadság tér. Het is de beste plek om even te zitten en alles wat je net hebt gezien te verwerken.