Budapeszteński Maraton Klasyki Filmowej
Festiwal filmowy
O tym wydarzeniu
Budapest Classics Film Marathon co roku we wrześniu zmienia miasto w ogromne kino pod gołym niebem. Organizowany przez National Film Institute festiwal to miejsce, gdzie na wielkim ekranie można zobaczyć odrestaurowane arcydzieła – od perełek ery kina niemego po kultowe hity XX wieku. Zapomnij o małych ekranach laptopów. Tutaj chodzi o przeżywanie kina tak, jak zostało ono zaplanowane. Energia sięga zenitu na Szent István tér, gdzie przed podświetloną St. Stephen's Basilica odbywają się darmowe pokazy pod gwiazdami. To bez wątpienia jeden z najlepszych sposobów na spędzenie chłodnego jesiennego wieczoru w stolicy. Choć pokazy plenerowe są główną atrakcją, festiwal przejmuje również Uránia National Film Theatre. To wenecko-mauretańska perła architektury, w której filmy wyświetlane są od ponad wieku. Seanse odbywają się także w Toldi Cinema, French Institute oraz Budapest Music Center. Możesz liczyć na starannie dobrane cykle poświęcone ikonom, takim jak bracia Lumière, lub konkretnym rocznicom.
Historia
Uruchomiony w 2017 roku maraton szybko stał się stałym punktem na mapie europejskich festiwali. Hungarian National Film Archive zainicjowało go, aby wyciągnąć stare taśmy z archiwów i przywrócić je widzom. To wydarzenie nie tylko dla filmoznawców, ale dla każdego, kto kocha dobre historie. Swoje wsparcie dla festiwalu okazali tacy wielcy twórcy jak Wim Wenders, Claudia Cardinale czy Michael Nyman. Do 2025 roku odbyło się osiem edycji, a jubileusz 130-lecia kina uświetniono pokazem 100 odrestaurowanych filmów. To dowód na to, że nawet w cyfrowym świecie ludzie wciąż pragną wspólnotowej magii ciemnej sali kinowej.
Program
Repertuar to kopalnia złota dla każdego, kto ma dość współczesnych blockbusterów. Znajdziesz tu około 100 filmów podzielonych na przemyślane sekcje. Jednego wieczoru są to „Otwarte Archiwa” z nowymi rekonstrukcjami z całego świata, innego – głębokie zanurzenie w twórczość węgierskich legend, takich jak Miklós Jancsó czy Zoltán Fábri. Nie przegap niemych filmów z muzyką na żywo. Oglądanie klasyka z lat 20. XX wieku przy akompaniamencie orkiestry symfonicznej lub zespołu jazzowego to niesamowite przeżycie. Program jest bardzo szeroki i obejmuje nie tylko lokalne dzieła, ale także amerykańską, francuską i włoską klasykę oraz rzadkie filmy z Europy Środkowej. Choć nie jest to festiwal dedykowany wyłącznie filmom krótkometrażowym, często pojawiają się tu odrestaurowane krótkie metraże i dokumenty o rzemiośle filmowym. To doświadczenie w wysokiej rozdzielczości, choć gdy tylko jest to możliwe, organizatorzy wciąż korzystają z kopii 35 mm. Warto też śledzić warsztaty mistrzowskie i panele branżowe, aby dowiedzieć się, jak ratuje się niszczejące taśmy filmowe.
Główne lokalizacje
Główną atrakcją jest plenerowy ekran na St. Stephen’s Square. Pokazy są darmowe, ekran jest ogromny, a bazylika wygląda niesamowicie, gdy jest oświetlona tuż za nim. Nie zapominaj jednak o wnętrzach. Sercem operacji jest Uránia National Film Theatre. Jego sala główna jest tak bogato zdobiona, że można zapomnieć o oglądaniu filmu. Bardziej swobodny, studyjny klimat znajdziesz w Toldi Cinema. To ulubione miejsce lokalnej publiczności, a bar w lobby świetnie nadaje się na drinka po seansie. Jeśli szukasz czegoś nowocześniejszego, French Institute i Budapest Music Center oferują najwyższej klasy zaplecze technologiczne dla specjalistycznych pokazów i warsztatów. Każde miejsce ma swój charakter, ale bazylika pozostaje punktem obowiązkowym ze względu na niepowtarzalną atmosferę.
Bilety i planowanie
Najlepszą rzeczą w tym festiwalu jest cena. Pokazy plenerowe przy bazylice nie kosztują ani forinta – po prostu przyjdź i znajdź miejsce. Na seanse halowe w Uránia lub Toldi bilety są tanie. W 2025 roku kosztowały około 1,000 HUF (ok. 2,50 €). Dzięki temu łatwo zaryzykować i wybrać się na dziwny, eksperymentalny film, o którym nigdy się nie słyszało. Kup bilety online przez stronę National Film Institute z kilkutygodniowym wyprzedzeniem. Pokazy z muzyką na żywo lub ze znanymi gośćmi szybko się wyprzedają. Jeśli szukasz innych wydarzeń filmowych, Friss Hús Budapest International Short Film Festival lub Korean Film Festival Budapest często przyciągają podobną publiczność, ale Maraton to największa gratka dla fanów historii. Sprawdź zniżki studenckie i szukaj darmowych warsztatów edukacyjnych, jeśli podróżujesz z dziećmi.
Jak dojechać
Transport publiczny
Jedź autobusem 5, 7, 8E, 110, 112 lub 133E do przystanku „Uránia”, który znajduje się bezpośrednio przed wejściem. Alternatywnie wybierz Metro M2 (linia czerwona) do stacji Astoria lub Blaha Lujza tér; kino znajduje się 5 minut spacerem od obu stacji.
Samochodem
Parkowanie w tej okolicy jest trudne. Najbliższe sprawdzone opcje to Rákóczi Garage lub parkingi w pobliżu Blaha Lujza tér. Parkowanie przy ulicy jest płatne i trudno o wolne miejsce.
Taksówką / Uber
Ustaw miejsce docelowe na „Uránia Nemzeti Filmszínház”. Z centrum miasta (Deák tér) opłata wynosi zazwyczaj 5-8 €.
Wskazówki
- •Transport publiczny jest najszybszą opcją ze względu na duże korki na Rákóczi út.
- •Na pokazy przy bazylice najlepiej dojechać linią Metro M1 do stacji Bajcsy-Zsilinszky út.
Lokalizacja wydarzenia
Miejsce
Uránia National Film Theatre
Adres
1088 Budapest, Rákóczi út 21
Wskazówki i informacje
Przyjdź pod bazylikę wcześniej. Darmowe pufy i krzesła na St. Stephen's Square szybko znikają, więc celuj w przybycie 45 minut przed seansem.
Zwróć uwagę na napisy. Zagraniczne filmy zazwyczaj mają węgierskie napisy, natomiast węgierskie produkcje często posiadają wersję z angielskimi napisami. Sprawdź program przed zakupem.
Zabierz coś ciepłego. Nawet jeśli dzień był upalny, wrześniowe noce w Budapest bywają chłodne, gdy siedzi się bez ruchu przez dwie godziny.
Zajrzyj do Uránia. Nawet jeśli nie masz biletu, mauretańskie lobby jest warte zobaczenia. To jeden z najpiękniejszych budynków w District VIII.
Postaw na muzykę na żywo. Filmy nieme z towarzyszeniem zespołu lub orkiestry to prawdziwe hity festiwalu. Są warte dodatkowego zachodu.
Galeria
