Vrtbovská zahrada (Ogród Vrtba)

Jan Josef, hrabia Vrtba, chciał mieć pokazowy obiekt. Zlecił Františkowi Maxmiliánowi Kaňce budowę ogrodu w latach 1715–1720 na stromym wzgórzu. Hrabia był ważną postacią, piastując tytuł Najwyższego Burgrabiego Prague Castle. Kaňka nie pracował sam. Do szczegółów zaangażował rzeźbiarza Matyáša Bernarda Brauna i malarza Václava Vavřinca Reinera. Obecnie jest to zabytek klasy 1 na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Po latach osuwania się zbocza, w latach 1990–1998 przeprowadzono gruntowną renowację. Ogród został ostatecznie ponownie otwarty dla wszystkich 3 czerwca 1998 roku.

Kaňka stanął przed wyzwaniem w 1720 roku. Otrzymał niewielki, kłopotliwy fragment wzgórza. Większość architektów miałaby z tym problem, ale on poszukał odpowiedzi w Italy. Zamiast walczyć ze zboczem, postanowił je wykorzystać. Podzielił przestrzeń na trzy tarasy, zmieniając ograniczenie w atut. To genialny pokaz inżynierii. Najniższy poziom wydaje się prywatny i kameralny. Jest domknięty murami pałacu i wolierą. Ale gdy pokonasz pierwsze schody, uczucie zamknięcia natychmiast znika. Środkowy taras pełni rolę kotwicy. Wspiera go potężny mur oporowy, który wygląda niemal jak forteca. Tutaj bukszpan jest przycięty w esowate wzory, które kierują wzrok ku niebu. Ostatnie podejście prowadzi do glorietty. Z dołu ogród wygląda jak ściana zieleni. Z góry schody idealnie obramowują miasto. To miejsce łączy prywatny świat hrabiego z publiczną panoramą Prague.

To nie jest zwykły park. To galeria pod gołym niebem. Matyáš Bernard Braun był czołowym rzeźbiarzem czeskiego baroku. Wypełnił tę przestrzeń tłumem kamiennych bogów i bohaterów. To nie są sztywne, nudne posągi. Są muskularne i pełne życia. Spójrz na ich szaty, które zdają się powiewać na wietrze, którego nie ma. Braun był mistrzem dramatyzmu. Znajdziesz tu Apollo and Diana, a także Jupiter stojącego na straży na balustradach. Pełnią one rolę punktów centralnych, które prowadzą Cię przez zieleń. Posągi zmieniają się wraz z ruchem słońca. Rano wydają się ostre i chłodne. Późnym popołudniem cienie nadają im nowy wyraz. Nawet niższe poziomy mają swoją obsadę. Bacchus and Ceres pojawiają się w Sala Terrena, co jest ukłonem w stronę przeszłości ogrodu jako winnicy. Od gigantycznego Atlasa przy wejściu po małe amorki przy basenie – każdy centymetr kamienia opowiada historię o gustach arystokracji.

Przejście z pałacu do ogrodu odbywa się w Sala Terrena. To sklepiona hala, w której zaciera się granica między wnętrzem a zewnętrzem. Główną atrakcją jest sufit. Václav Vavřinec Reiner namalował tu potężny fresk przedstawiający Venus and Adonis. To opowieść o pięknie i tym, jak szybko ono przemija. To trafny motyw dla ogrodu, który zmienia się wraz z porami roku. Wyjdź na zewnątrz, a zobaczysz ten sam poziom szczegółowości w roślinach. To natura pod całkowitą kontrolą. Żywopłoty z bukszpanu są przycięte w precyzyjne, zawijane wzory zwane broderiami. Pozostają zielone przez cały rok, tworząc szkielet dla kwiatów kwitnących latem. Zobaczysz róże i hortensje, a także rozproszone tu i ówdzie bergenie. Samo wzgórze pomaga utrzymać rośliny przy życiu. Kamienne mury chłoną słońce przez cały dzień, a w nocy oddają to ciepło. Tworzy to ciepłą kieszeń powietrzną, która chroni wrażliwsze rośliny. To połączenie zdyscyplinowanego ogrodnictwa i klasycznej sztuki.

Wędrówka kończy się przy gloriettcie. To trójskrzydłowa ściana, która stanowi tło dla całego ogrodu. Przyjrzyj się uważnie reliefom bóstw morskich i kamiennym muszlom. Freski, które kiedyś tu były, zniknęły, ale tekstura kamienia i ornamenty z muszli wystarczą. Miejsce to sprawia wrażenie romantycznej ruiny w porównaniu z idealnymi trawnikami poniżej. Jednak prawdziwym powodem Twojej wizyty jest widok. Glorietta oferuje spojrzenie na Malá Strana z lotu ptaka. St. Nicholas Church dominuje w kadrze swoją zieloną kopułą. Za nim można dostrzec linię czerwonych dachów i wieże Old Town. Słyszysz miasto, ale jesteś wysoko ponad nim. Plusk wody w basenie i ptaki w wolierze zagłuszają uliczny hałas. To zmysłowy reset. Ogród został zaprojektowany nie tylko do spacerów. Został zbudowany, aby być najlepszym punktem widokowym.