Divadlo Ta Fantastika

Petr Kratochvíl begon het gezelschap in New York in 1981. Hij was het communistische regime ontvlucht om creatieve vrijheid te vinden, maar keerde terug na de Velvet Revolution van 1989. Tegen 1993 had hij een permanent onderkomen gevonden in het Unitaria Palace in Karlova Street. Hij transformeerde de ruimte tot een toegewijd heiligdom voor deze bijzondere optische kunst. Hij is mede-eigenaar van de plek samen met popzangeres Lucie Bílá, een bekende naam in Tsjechië. Sinds de start hebben ze in dertig landen op drie continenten getourd. Het is inmiddels een vast onderdeel van de cultuur van Prague. Jaarlijks komen hier duizenden mensen om het onmogelijke op het podium te zien gebeuren.

Je moet de techniek begrijpen. Het wordt "black cabinet" theater genoemd. Het podium is bekleed met zwaar zwart fluweel en de acteurs dragen zwarte pakken van top tot teen. Je ogen kunnen hen niet zien tegen de donkere achtergrond. Maar dan gebruiken ze uv-lampen. Alles wat met fluorescerende verf is beschilderd, geeft licht. Rekwisieten lijken door de lucht te zweven. Het is pure natuurkunde ingezet voor kunst. Ta Fantastika gaat nog verder met mechanische installaties, waardoor de acteurs kunnen vliegen. Ze gebruiken ook grote filmschermen voor diepte, geïnspireerd door het beroemde Laterna Magika. Het resultaat is een mix van technologie en podiumkunst. Het voelt alsof je in een levende droom bent. Zwaartekracht doet er hier niet toe; objecten veranderen van vorm en kleur recht voor je ogen.

Deze stijl werd populair in Prague vanwege de Koude Oorlog. Na 1948 censureerden de communisten alles. Als je op het podium sprak, riskeerde je problemen. De geheime politie hield acteurs en schrijvers in de gaten. Dus vonden ze een maas in de wet: ze gebruikten mime en black light effecten. Een dans kun je niet zomaar censureren. Het lokale publiek begreep de verborgen betekenissen. Een danser die tegen een onzichtbare muur vocht, ging over het leven onder een regime. Het was een veilige manier om het verlangen naar vrijheid te uiten. Na 1989 werden deze shows een belangrijk exportproduct. Ze hebben geen vertaling nodig en toeristen uit elk land kunnen ervan genieten. Instellingen zoals Ta Fantastika hielden de kunstvorm in leven na de val van de Muur. Het is een stukje geschiedenis dat je daadwerkelijk kunt bekijken.

Petr Kratochvíl is de man achter de schermen. Hij was een beroemd acteur in Tsjecho-Slowakije, maar de surveillance van de KGB maakte zijn leven tot een hel. Hij kon niet integer werken onder hun toezicht. Daarom verhuisde hij in 1980 naar de Verenigde Staten. Een jaar later richtte hij Ta Fantastika op in New York. Hij experimenteerde met grote verhalen zoals Don Quixote. Hij wilde geen korte sketches, maar echt drama en hoge productiewaarden. Hij verlegde de grenzen van wat een podium kon doen. Toen het regime in 1989 instortte, keerde hij terug naar huis. Hij opende dit theater in het Unitaria Palace in 1993. Hij werkte zelfs samen met popster Lucie Bílá om er een succes van te maken. Ze hebben deze shows naar meer dan dertig landen gebracht. Het is een enorm succesverhaal dat voortkwam uit ballingschap.

Deze show loopt al meer dan twintig jaar. Verwacht geen Disney-versie van Alice in Wonderland. Het is een duistere, psychologische blik op een opgroeiend meisje. Het gaat over eerste liefde en het einde van de onschuld van de kindertijd. Maar het gaat ook over Prague. Je ziet de St. Vitus Cathedral en de Old Jewish Cemetery op de achtergrond. Alice's pad weerspiegelt de Tsjechische strijd voor vrijheid. Het is intelligent, visueel theater. Volwassenen zullen de diepgang waarderen; het is veel meer dan een poppenkast voor kinderen. Je ziet de legendes van de Golem en de alchemisten tot leven komen. De show eindigt met een verwijzing naar de Velvet Revolution. Het is een verfijnde voorstelling die je bijblijft.