Gellért-thermaalbad en -zwembad

Het huidige Art Nouveau-gebouw opende in 1918, maar de geschiedenis van deze bronnen gaat veel verder terug. De Ridders van Sint Jan runden hier in de 13e eeuw al een ziekenhuis. Later, tijdens de Ottomaanse bezetting, noemden de locals het Sárosfürdő, oftewel het Modderbad. Dat was niet poëtisch bedoeld; mineraalrijk slib zakte destijds naar de bodem van de baden. De architecten Artúr Sebestyén, Ármin Hegedűs en Izidor Sterk ontwierpen het moderne complex tussen 1912 en 1918 als een krachtig statement van de rijkdom van de gouden eeuw van Budapest.

De Tweede Wereldoorlog was niet mild voor het gebouw. De vrouwensectie werd direct geraakt en bleef in sobere staat tot een grondige restauratie in 2008. Een mijlpaal was 1927, toen het complex het eerste golfslagbadmechanisme ter wereld installeerde. Het werkt nog steeds. Let op: het gehele complex staat gepland voor een enorme technische renovatie vanaf oktober 2025, dus plan je bezoek voordat de deuren tijdelijk sluiten.

St. Gellért is een tempel van de Hongaarse Secession-stijl. De architecten bouwden niet zomaar een zwembad; ze bouwden een paleis. In de centrale hal dragen tien marmeren zuilen een uitschuifbaar glazen dak dat de ruimte met licht vult. Smeedijzeren leuningen en gebeeldhouwde stenen details geven je het gevoel dat je terug in 1905 bent gestapt. Het is overladen met details.

Maar de thermale zalen zijn de echte schat. Deze ruimtes zijn bekleed met Zsolnay-tegels uit de beroemde fabriek in Pécs. De muren glinsteren in smaragd, turquoise en goud. Kijk omhoog naar de spuitmonden: ze hebben de vorm van mythische waterspuwers die thermaal water spuwen. Miksa Róth ontwierp de glas-in-loodramen, die scènes uit Hongaarse epossen uitbeelden.

Zelfs de lobby is een spektakelstuk. Je vindt er een koepelplafond en mozaïekvloeren nog voordat je je hebt omgekleed. In tegenstelling tot de weidse openluchtsfeer van Széchenyi, is Gellért intiem en sierlijk. Van de porseleinen beelden tot de zware houten kleedcabines: elke centimeter is ontworpen om indruk te maken.

Je hebt hier volop keuze. De temperaturen variëren van een verfrissende duik tot een warm bad van 40°C (104°F). Het binnenzwembad blijft op een constante 27°C (81°F). Aan de zijkanten vind je de thermale zones. Vroeger waren deze gescheiden per geslacht, maar tegenwoordig zijn ze gemengd. Deze baden bevatten het medicinale water dat de heuvel beroemd heeft gemaakt.

Het water komt van diep onder de Gellért Hill en zit boordevol calcium, magnesium en sulfaat. Locals zweren erbij tegen gewrichtspijn en voor een betere bloedsomloop. Je ziet ze vaak afwisselen tussen de hete baden en de ijskoude dompelbaden om de bloedsomloop te stimuleren. Het is een echt ritueel.

Buiten heeft de tuin twee bijzondere plekken. Er is een thermaal zitbad om in de frisse lucht te weken, wat heerlijk is als het sneeuwt. Daarnaast is er het golfslagbad uit 1927. Wanneer in de zomer de zoemer klinkt, slaat de machine aan en verandert het zwembad in een kolkende zee. Het is luid, leuk en een absolute tijdcapsule.

Gellért draait om meer dan alleen drijven in warm water; het is een volwaardig medisch kuuroord. Je kunt zweten in Finse sauna's of stoomkamers met kruidengeuren bezoeken. Deze zijn goed voor de luchtwegen, maar de echte focus ligt op de massagekamers. Je kunt een korte aromamassage van 20 minuten boeken of kiezen voor een uitgebreide medische behandeling.

Ze bieden hier nog steeds modderpakkingen aan, waarbij het mineraalrijke slib wordt gebruikt waar het bad zijn oorspronkelijke naam aan ontleent. Het is een knoeiboel, maar zeer effectief tegen ontstekingen. Voor wie wat extra luxe wil, zijn er privébaden te boeken. Dit zijn aparte, sierlijke baden voor stellen, vaak inclusief een fles champagne.

Er is ook een serieuze medische kant. Het complex beschikt over een inhalatorium voor astma en ademhalingsproblemen. Dit is niet alleen een toeristische attractie; het is een functionerende zorginstelling in een zeer chique jasje.