Muzeum Żydowskie w Prague

Dr Hugo Lieben i dr Augustin Stein założyli muzeum w 1906 roku. Chcieli ocalić artefakty z synagog wyburzanych w getcie. Sytuacja pogorszyła się w 1939 roku, kiedy naziści zamknęli placówkę. Do 1942 roku stało się ono Centralnym Muzeum Żydowskim. Żydowscy kuratorzy pracowali pod okupacją, katalogując przedmioty odebrane zlikwidowanym społecznościom. Po wojnie muzeum zostało ponownie otwarte. Jednak komuniści upaństwowili je w 1950 roku i ograniczyli jego działalność. Niezależność nadeszła ostatecznie w 1994 roku. Nieruchomości wróciły do społeczności żydowskiej. Obecnie jest to obowiązkowy punkt programu dla każdego w Czech Republic.

Patrzysz na jedną z największych kolekcji judaiców na świecie. Mieści 40 000 przedmiotów i 100 000 książek. Prawie wszystko tutaj pochodzi z Bohemia i Moravia. To skupienie ma znaczenie. Daje jasny wgląd w to, jak żyli i umierali czescy Żydzi. Zobaczysz srebrne ozdoby Tory i ciężkie tkaniny synagogalne z misternymi haftami. Są też proste kubki i stare listy. Te przedmioty śledzą każdą sferę życia. Obejmują codzienne posiłki i rytuały bractwa pogrzebowego. Każdy element opowiada historię rzemiosła i oddania. Nie były one przeznaczone do muzeum. Stanowiły część żywej społeczności, która rozkwitała tutaj przed XX wiekiem. Większość z nich przetrwała dzięki ponurej ironii. Naziści przewieźli wszystko ze zniszczonych miast do Prague. Chcieli zachować ślad po rasie, którą planowali zgładzić. Żydowscy kuratorzy pracowali w strachu, by to sortować i ratować. Teraz muzeum chroni te wspomnienia. Działa jak arka dla dziedzictwa zdziesiątkowanej ludności.

Zacznij od Synagogi Pinkas. Nazwiska 80 000 ofiar Holokaustu są ręcznie namalowane na ścianach. To potężny, milczący apel. Wejdź na górę, aby zobaczyć rysunki z getta Terezín. Łamią serce. Te obrazy pokazują odporność i utracony potencjał dzieci. Następnie udaj się na Stary Cmentarz Żydowski. Jest słynny nie bez powodu. W getcie było mało miejsca, więc grzebano ludzi warstwowo. Teraz tysiące szarych, zwietrzałych kamieni tłoczą się obok siebie pod drzewami. Niektóre pochodzą z XV wieku. Mimo miejskiego zgiełku panuje tu cisza. Zestaw to z Synagogą Hiszpańską. Ten XIX-wieczny obiekt wykorzystuje styl mauretański. Każdy centymetr wnętrza pokryty jest płatkowym złotem i farbą. Wzory geometryczne są gęste i ciężkie. Znajdują się tu wystawy dotyczące współczesnego życia żydowskiego na ziemiach czeskich. Obejmują one erę od oświecenia po zawirowania współczesności.

Muzeum to zespół historycznych miejsc rozproszonych po Josefov. Korzystasz z jednego biletu i spacerujesz tymi samymi ulicami, którymi mieszkańcy chodzili przez wieki. Każdy przystanek ma inny charakter. Synagoga Maisel pochodzi z XVI wieku. Została przebudowana w stylu neogotyckim i prezentuje wczesną historię oraz osadnictwo żydowskie w Bohemia. Dalej znajduje się Synagoga Klausen. Jest największa w dawnym getcie i wyróżnia się wczesnobarokową linią. Mieści stałą wystawę poświęconą żydowskim tradjom. Tuż obok, przy cmentarzu, stoi neoromańska Sala Obrzędowa. Przez pokolenia zarządzało nią Praskie Bractwo Pogrzebowe. Ponieważ znajdujesz się w autentycznych budynkach, historia wydaje się realna. Atmosfera w tych pomieszczeniach jest gęsta i podniosła. Zmienia to całą dzielnicę w potężną lekcję pod gołym niebem. Ten zdecentralizowany układ honoruje pierwotne przeznaczenie budynków. Sprawia, że architektura staje się częścią samej wystawy. Nie patrzysz tylko na gabloty; stoisz tam, gdzie działa się historia.