Bazylika św. Stefana

Budowa trwała 54 lata, pełne dramatów i architektonicznych katastrof. Prace rozpoczęły się w 1851 roku pod kierunkiem József Hild, ale projekt niemal zakończył się w 1868 roku, gdy podczas burzy zawaliła się kopuła. Winne były wadliwe materiały i błędy konstrukcyjne. Stery przejął Miklós Ybl, który porzucił stare plany na rzecz solidniejszego, neorenesansowego projektu. On również nie dożył końca prac. Ostatecznie József Kauser doprowadził budowę do finału w 1905 roku. Na uroczystym otwarciu pojawił się sam cesarz Franz Joseph I. Budynek ucierpiał od bomb podczas II wojny światowej, ale gruntowna renowacja przeprowadzona w latach 1983–2003 przywróciła mu dawny blask. Dziś stoi równie dumnie, co samo państwo węgierskie.

Zewnętrzna część budynku to punkt styku surowego klasycyzmu z rozmachem neorenesansu. Spójrz na główną fasadę zwróconą ku rzece. Zobaczysz tam Pannę Maryję koronowaną na Patronkę Węgier. Wejście flankują dwie wieże. W południowej wieży znajduje się St. Stephen Bell. Waży dziewięć ton i dzwoni tylko przy wielkich okazjach, takich jak Sylwester czy święto narodowe 20 sierpnia. Jest też kopuła, która sięga dokładnie 96 metrów. Ta liczba ma znaczenie – nawiązuje do roku 896, kiedy Madziarowie przybyli w te strony. Po zawaleniu się konstrukcji w 1868 roku, Miklós Ybl zastosował konstrukcję dwupowłokową. Dzięki temu wnętrze sprawia wrażenie lekkiego i przestronnego, podczas gdy z zewnątrz budowla wygląda jak forteca. Plan krzyża greckiego sprawia, że potężną kopułę widać niemal z każdego miejsca na placu.

Powietrze wewnątrz jest chłodne i pachnie kadzidłem. Czerwony i czarny marmur pokrywa ściany, tworząc nastrojowe tło dla złotych mozaik. Większość środkowoeuropejskich kościołów stawia na malarstwo, ale mozaiki są trwalsze i mocniej lśnią. Ikonografia opowiada historię węgierskiej tożsamości. Zapomnij o tradycyjnym krucyfiksie w ołtarzu głównym – zamiast niego zobaczysz białą marmurową figurę St. Stephen dłuta Alajos Stróbl. Nad nim, z bębna kopuły, spogląda mozaika Károly Lotz przedstawiająca Boga Ojca. Nie przegap witraży – okna autorstwa Miksa Róth dodają kamiennemu wnętrzu barw. Wyjątkowym dziełem jest obraz Gyula Benczúr, przedstawiający Stefana ofiarowującego swoją koronę Maryi – kluczowy moment w lokalnej tradycji.

To duchowe serce kraju. Świątynia upamiętnia króla Stefana I, który wprowadził Węgry do świata chrześcijańskiego około 1000 roku. Jest to konkatedra, dzieląca najważniejszy status z bazyliką w Esztergom. Największą atrakcją dla pielgrzymów jest Holy Right. To autentyczna zmumifikowana dłoń króla, przechowywana w złotym relikwiarzu. Każdego 20 sierpnia jest ona wynoszona na wielką procesję ulicami District V. Poza funkcją liturgiczną, budynek jest ważnym miejscem koncertowym. Dzięki rozmiarom i kamiennym wykończeniom dźwięk niesie się tu idealnie. Warto sprawdzić godziny mszy w St. Stephen’s Basilica Budapest, jeśli chcesz zobaczyć kościół podczas nabożeństwa, choć większość podróżnych przychodzi tu na wieczorne koncerty.